Science Samachar : Episode 30

શું હતુ? શું થશે? અને શું આવશે ? – તેના જવાબ વિજ્ઞાન જરૂરથી આપશે.

મારી બારી

() હડપ્પા અને વૈદિક સંસ્કૃતિ પર દુકાળોની અસર

ગયા વર્ષના ડિસેમ્બરની ૩જીના ‘સાયન્સ ઍડવાન્સ’ મૅગેઝિનમાં એક અભ્યાસ લેખ પ્રકાશિત થયો છે, તેમાં દુકાળના લાંબા ગાળાઓને હડપ્પા તેમ જ વૈદિક સંસ્કૃતિઓના વિઘટન અને નવી સંસ્કૃતિઓના ઉત્થાન સાથેનો સંબંધ દર્શાવ્યો છે. લેખની મુખ્ય લેખિકા ગાયત્રી કઠાયત ચીનની શિઆન જિઆતોંગ યુનિવર્સિટીની સંસ્થા ‘ઇંસ્ટીટ્યૂટ ઑફ ગ્લોબલ એન્વાયરનમેન્ટલ ચેન્જ’માં પીએચ. ડીનો અભ્યાસ કરે છે અને કેલિફૉર્નિયા સ્ટેટ યુનિવર્સિટીના ‘અર્થ સાયન્સ’ વિભાગના પ્રોફેસર આશીષ સિન્હાના નેતૃત્વ હેઠળ ઉત્તરાખંડની સહિયા ગુફામાં એમણે ઑક્સીજનના આઇસોટોપ્સ સ્પેલિઓથેમનો અભ્યાસ કરીને છેલ્લાં ૫,૭૦૦ વર્ષની વરસાદની સ્થિતિનો ચિતાર આપ્યો છે. ફોટામાં ગાયત્રી સહિયા ગુફામાં કૅલ્સાઇટના અભ્યાસમાં વ્યસ્ત જોવા મળે છે.

એ કહે છે કે આજથી ૪,૫૫૦ અને ૩,૮૫૦ વર્ષ વચ્ચેના સમયમાં હવામાન સારુંએવું ગરક હતું અને વરસાદ સારો થતો હતો. વાતાવરણની દૃષ્ટિએ આ સ્થિરતાનો સમય હતો. આ ગાળામાં શરૂઆતની સિંધુ સંસ્કૃતિ જેવા કૃષિ સમાજનો વિકાસ થયો અને મોટાં શહેરી કેન્દ્રો અસ્તિત્વમાં આવ્યાં. એ હડપ્પા સંસ્કૃતિનો પરિપક્વ યુગ છે. તે પછી…

View original post 702 more words

Advertisements

2 thoughts on “Science Samachar : Episode 30

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s