શ્રદ્ધા, અંધશ્રદ્ધા અને વિજ્ઞાન!

શ્રી દિનેશ પાંચાલનો લેખ ગોવીન્દભાઈ મારુના બ્લોગ પર આવેલો છે.

ચંદ્ર ગ્રહણ અને સૂર્ય ગ્રહણ વિષેના આપણા રિવાજો પર તેમણે સચોટ નિશાન સાધ્યુ છે.

“વિજ્ઞાન વિજ્ઞાન”ના ઝંડા ફરકાવતા ભણેલા ‘અભણ’ પણ જ્યારે કુરિવાજોને પોષે ત્યારે ક્રોધમિશ્રિત દુઃખ થાય.

વધુ ના લખતા તમને આ બ્લોગ વાચવાનો આગ્રહ કરીશ. તમારા અભિપ્રાય અને વિચારોની અપેક્ષા!

https://govindmaru.wordpress.com/2018/02/19/dinesh-panchal-72/

 

Advertisements

બુનિયાદ – નોસ્તાલજિઆ# દૂરદર્શન – શિશિર રામાવત

મારી ઉમર માંડ ત્રણ-ચાર વર્ષ હશે જ્યારે ‘બુનિયાદ’ સિરિયલ ટેલીકાસ્ટ થયેલી. પણ જ્યારે મારે ઘેર ટીવી આવેલુ અને અમે મહાભારત જોતા ત્યારે વડીલો દૂરદર્શનની વાતો હાંકતા એ સમયે તેઓ બુનિયાદને અવશ્ય યાદ કરતા.

દૂરદર્શને એક આખી પેઢીને સાચવી છે. રામાયણ, મહાભારત, રંગોલી, ચિત્રહાર, સુરભી, ડક્ટેલ્સ, કથાસાગર, સિગ્મા, દેખ ભાઈ દેખ, ચંદ્રકાંતા, શક્તિમાન, મુંગેરીલાલ કે હસીન સપને, મિ. યોગી, વાગ્લે કી દુનિયા, વ્યોમકેશ બક્ષી, કરમચંદ, ઉલ્ટા પુલ્ટા, ભારત એક ખોજ, યુગ, ફૌજી, ચાણક્ય, સ્ટ્રીટ હોક, સ્ટોન બોય, અલિફ લૈલા, હિ-મેન અને આવા તો કંઈ કેટલાય શો!

તમને યાદ આવે તો કમેન્ટમાં તમે પણ શોના નામ જણાવશો ને?

હા, શિશિરભાઈનો ‘બુનિયાદ’ વિષેનો લેખ જરૂરથી વાચો. લીંક નીચે આપેલી છે.

http://shishir-ramavat.blogspot.in/2018/02/blog-post_17.html

  • ગોપાલ ખેતાણી

તમે પ્રેમની વાતો કરજો, અમે કરીશું પ્રેમ.

desktop-background-3061483_1280

મિત્રો સૌ  પ્રથમ તો આપણે શ્રી સુરેશ દલાલની રચના માણીએ.

રાત દિવસનો રસ્તો વ્હાલમ, નહીંતો ખૂટે કેમ?
તમે પ્રેમની વાતો કરજો, અમે કરીશું પ્રેમ.

તમે રેતી કે હથેળી ઉપર લખો તમારું નામ,
અમે એટલાં ઘેલાં ઘાયલ નહીં નામ કે ઠામ.
તમને તો કોઈ કારણ અમને નહીં બ્હાના નહીં 
વ્હેમ,અમે કરીશું પ્રેમ..

તમને વાદળ ધુમ્મસ વ્હાલાં, અમને ઉજળી રાત;
અમે તમારાં ચરણ ચૂમશું થઈને પારીજાત.
કહો આંખથી ગંગા જમના વહે એમ ને એમ,
અમે કરીશું પ્રેમ..

-સુરેશ દલાલ

મિત્રો, વાસંતી વાયરાએ આજે રિડ ગુજરાતી પર પ્રેમની અહાલેક જગાવી છે. પ્રેમની કેફીયત માણવી હોય તો જરૂરથી ક્લીક કરો.

http://www.readgujarati.com/2018/02/14/lovers/

થોડીક કેફીયત હું પણ રજૂ કરી દઉં.

“ઈન સાંસો કા દેખો તુમ પાગલપન જૈસે આયે નહીં ઇન્હે ચૈન!”

તેર વર્ષના ટિનેજરને બોમ્બે મુવીની “સાયરાબાનુ”ને જોઈને “કુછ કુછ હોતા હૈ” થઈ ગયેલું. એ “કુછ કુછ”ની ખરેખર તો તેને ત્યારે ખબર નહોતી પડી પણ મનીષા કોઈરાલા બહુ ગમવા લાગી. અને પંદર વર્ષે તેણે ‘દિલ સે’ જોયું ત્યારે મિત્રોએ તો તેની બહુ ઠેકડી ઉડાડી. મુવીનો વિષય તેને ગમ્યો એ અલગ વાત પણ મુવીના નાયક(શાહરુખ)ની જગ્યાએ પોતાને મનોમન રાખી એ નાયિકા તરફની તડપને અનુભવવા લાગ્યો. શું આને જ પેલું ‘ક્ર્શ’ કહેવાય?

પણ ભણવામાં ફરી મશગુલ થઈ, દસમા ધોરણમાં સારા ગુણ લઈ વિજ્ઞાન પ્રવાહમાં પ્રવેશ લીધો. એટલાસ જંબો સાયકલ લઈ તે ગણિતના ક્લાસીસ માટે નીકળ્યો ત્યારે એ જ ક્લાસીસમાંથી પરત ફરતી સ્કુટી પર આવતી “સાયરાબાનુ”ને તેણે જોઈ. “સાયરાબાનુ”એ તેને જોયો કે નહીં એ તો ખબર નહીં, પણ આ ભાઈ તો રોજ પોતાની જંબોને ‘દે માર’ પેડલ મારતા આસોપાલવના ઝાડ પાસે ઊભા રહી આગલી બેચ છૂટવાની રાહ જોતા.

“અરે ક્યાં તારી જંબો ને ક્યાં પેલીની સ્કુટી?” ખાસ મિત્રએ ચેતવણી આપી.

પણ તેને તો દરરોજ પેલીને જોઈને એક અજબ પ્રકારની ખુશી મળતી, કંઈક પામ્યાનો આનંદ.

પણ બારમા ધોરણના અંશતઃ ધબડકા પછી તેણે ધ્યાન “શાહરુખ” પરથી હટાવી “સની”પાજી તરફ કેન્દ્રીત કર્યું. કારકીર્દી પણ હથોડાછાપ મળી.

થોડા વર્ષો બાદ તેને “સ્વદેશ”ની “ગીતા” જોઈ. બસ, હમસફર મળે તો આવી જ! આહા…સપનાઓમાં ડ્રીમગર્લ તરીકે પણ એ “ગાયત્રી જોષી” જ દેખાતી!

અને સમય આવ્યો હવે હમસફર પસંદ કરવાનો. રેષકોર્ષના એ જાણીતા આઇસ્ક્રીમ પાર્લર પર મુલાકાત ગોઠવાઈ. “આંખોમેં તેરી અજબ સી અજબ સી અદાયેં હૈં..” ગાયન જાણે પશ્ચાદભૂમિમાં વાગતું હોય તેવું અનુભવાયું. તેને તેની “સાયરાબાનુ” વત્તા “ગીતા” મળી ગઈ.

બાઈક પર બેસાડીને “કોઈક”ને કાફે કોફી ડે લઈ જવાનો પહેલો પ્રસંગ તેને મળ્યો તેનો રોમાંચ શબ્દોમાં તો કેમ વર્ણવો?

અત્યાર સુધી એમ થતું કે “સાલું, આટલી બધી વાત ફોન પર શેની થતી હશે?” તેના જવાબો પણ તેને દરરોજ મળવા લાગ્યા.

“જયા-પાર્વતી” વ્રતના જાગરણનો કાર્યક્ર્મ નક્કી થયો તે દિવસથી દરેક રાત તેના માટે જાગરણ જેવી જ થઈ ગઈ. અને જાગરણની એ રાત મન-મેળાપ માટેનો અમૂલ્ય અવસર બનીને આવી. તેણે એ રાત્રે અનુભવ્યું કે “સગાઈથી લગ્ન સુધીના સમય ગાળાને અમસ્તા જ કોઈ સુવર્ણકાળ નહીં કહેતા હોય!!”

લગ્નના દિવસે “હસ્તમેળાપ” સમયે ખરેખર “હસ્તમેળાપ”નો જે રોમાંચ અનુભવાયો તે એ બન્નેને હજુયે યાદ છે. ચાર વર્ષ બાદ પણ તેનું દિલ તેની “સાયરાબાનુ”ને જોઈને ગુલાબી ગુલાબી થતું હતું. હવે તો તેમના ક્યારામાં એક નાનકડી કળી આવવાની હતી. વાસંતી વાયરાએ તેની જિંદગીને ગુલાબી ગુલાબી કરી. નાનકડી પરી તેના જીવનમાં આવી.

આજે પણ ઓફીસેથી આવીને તે જ્યારે મલકાઈ રહેલી ‘સાયરાબાનુ” અને તેની નાનકડી પ્રતિકૃતીને જુએ છે ‘ને ત્યારે તેને “વૈશાખી વાયરા” પણ ‘વેલેન્ટાઈન ડે” જેવા લાગે છે. બન્નેના રણકતાં સ્મિત સાંભળી બસ તેનું મન ગાઈ ઊઠે છે કે

“અરમાનોએ લીધી અંગડાઇ અને ઉંઘતી આશા જાગી ગઇ
સંભળાયો તમારો રણકો ત્યાં સંગીતની દુનિયા જાગી ગઇ – અજ્ઞાત”

— ગોપાલ ખેતાણી

http://www.readgujarati.com/2018/02/14/lovers/

આ લેખ ગમ્યો હોય તો મિત્રો જોડે “શેરજો”, રિબ્લોગ કરજો અને પ્રતિભાવ આપશો તો દિલ ગાર્ડન ગાર્ડન થશે. આભાર.

 

દીકરી, દેશ, એટસેટ્રા !! – ગુજરાતની ગરિમા

ગુજરાતી એટલે વેપાર કે શેર બજાર!

ગુજરાતી એટલે થેપલા, ખાખરા, ગાંઠીયા ‘ને ગોટા!

ગુજરાતી સ્ત્રીઓ એટલે ગરબા ‘ને રસોઈ કળાની નિષ્ણાંત!

પણ આ દાયરાની બહાર ગુજરાતીઓ પોતાના પગ ફેલાવવા માંડયા છે તે જાણીને આનંદ થાય છે.

ગુજરાતની દીકરીએ પોતાની મહેનતથી આ મુકામ હાંસીલ કર્યો છે.

ઘણું જીવો દીકરી!!!

શ્રી મુર્તઝાભાઈના બ્લોગ પર આ લેખ માણવાનું ચૂકતા નહીં.

https://nilenekinarethi.wordpress.com/2017/06/02/ruta-desai-indian-girl-for-robotics-kit-development/

 

Science Samachar : Episode 30

શું હતુ? શું થશે? અને શું આવશે ? – તેના જવાબ વિજ્ઞાન જરૂરથી આપશે.

મારી બારી

() હડપ્પા અને વૈદિક સંસ્કૃતિ પર દુકાળોની અસર

ગયા વર્ષના ડિસેમ્બરની ૩જીના ‘સાયન્સ ઍડવાન્સ’ મૅગેઝિનમાં એક અભ્યાસ લેખ પ્રકાશિત થયો છે, તેમાં દુકાળના લાંબા ગાળાઓને હડપ્પા તેમ જ વૈદિક સંસ્કૃતિઓના વિઘટન અને નવી સંસ્કૃતિઓના ઉત્થાન સાથેનો સંબંધ દર્શાવ્યો છે. લેખની મુખ્ય લેખિકા ગાયત્રી કઠાયત ચીનની શિઆન જિઆતોંગ યુનિવર્સિટીની સંસ્થા ‘ઇંસ્ટીટ્યૂટ ઑફ ગ્લોબલ એન્વાયરનમેન્ટલ ચેન્જ’માં પીએચ. ડીનો અભ્યાસ કરે છે અને કેલિફૉર્નિયા સ્ટેટ યુનિવર્સિટીના ‘અર્થ સાયન્સ’ વિભાગના પ્રોફેસર આશીષ સિન્હાના નેતૃત્વ હેઠળ ઉત્તરાખંડની સહિયા ગુફામાં એમણે ઑક્સીજનના આઇસોટોપ્સ સ્પેલિઓથેમનો અભ્યાસ કરીને છેલ્લાં ૫,૭૦૦ વર્ષની વરસાદની સ્થિતિનો ચિતાર આપ્યો છે. ફોટામાં ગાયત્રી સહિયા ગુફામાં કૅલ્સાઇટના અભ્યાસમાં વ્યસ્ત જોવા મળે છે.

એ કહે છે કે આજથી ૪,૫૫૦ અને ૩,૮૫૦ વર્ષ વચ્ચેના સમયમાં હવામાન સારુંએવું ગરક હતું અને વરસાદ સારો થતો હતો. વાતાવરણની દૃષ્ટિએ આ સ્થિરતાનો સમય હતો. આ ગાળામાં શરૂઆતની સિંધુ સંસ્કૃતિ જેવા કૃષિ સમાજનો વિકાસ થયો અને મોટાં શહેરી કેન્દ્રો અસ્તિત્વમાં આવ્યાં. એ હડપ્પા સંસ્કૃતિનો પરિપક્વ યુગ છે. તે પછી…

View original post 702 more words

નવરસથી તરબતર #માઇક્રોફિક્શન – અક્ષરનાદ

માઇક્રોફિક્શન નામનું ટચુકડું તોફાન આજકાલ ગુજરાતી સાહિત્યને ગેલ કરાવી રહ્યું છે.

શું છે આ માઇક્રોફિક્શન?

નવરસથી તરબતર માઇક્રોફિક્શન રચનાઓને ડો. હાર્દિકભાઈ યાજ્ઞીકે રચી છે. માણો અક્ષરનાદ પર

http://www.aksharnaad.com/2018/02/02/navras-microfiction/

તમારે માઇક્રોફિક્શન વિષે વધુ માહિતી જોઈતી હોય તો ગુજરાતી ભાષાની માઇક્રોફિક્શન રચનાઓનું પ્રથમ અને એકમાત્ર ઇ-મેગેઝીન નિઃશુલ્ક વાચો નીચે આપેલી લીંક પરથી.

http://www.aksharnaad.com/sarjan-microfiction-magazine/

જો તમને માઇક્રોફિક્શન રચનાઓ ગમી હોય તો ઉત્કૃષ્ટ અને ખૂબ વખણાયેલા ગુજરાતી માઈક્રોફિક્શન રચનાઓના પુસ્તક ‘માઇક્રોસર્જન – ૧’ અને ‘માઇક્રોસર્જન-૨’ને  ક્રોસવર્ડ, મિઠાખળી, અમદાવાદ ખાતેથી ખરીદી શકો છો.

ઓનલાઈન ખરીદવા માંગતા મિત્રો નીચે આપેલી લીંક્સ પરથી ખરીદી શકે છે. આ પુસ્તક આપનું જિંદગીભરનું સંભારણું બની રહેશે એ ચોક્ક્સ. ખૂબ જ વ્યાજબી મૂલ્યના આ પુસ્તકો ભેટ આપવા માટે એક ઉત્તમ વિકલ્પ છે.

https://www.dhoomkharidi.com/micro-sarjan-vol1-2-gujrati-book

http://microsarjan.in/